Alles heeft (g)een reden?
Soms zie je van die kreten voorbijkomen in boeken, op sociale media. Van goeroes, zelfmade therapeuten of coaches, mensen die (denken) de wijsheid in pacht te hebben en noem naar op.
Met kundig in elkaar geflanste plaatjes met hartelijke hartjes, sierlijk gekrulde letters of een eenzame wolk.
“Alles heeft een reden”
Is zo’n dijk van een leus. Zo’n alles of niets uitspraak, vernietigend voor mensen in een heftige situatie, die op deze manier worden vergeten omdat het een echte wegwuif leus is.
Dat de reden maar een piepklein deel is van het leven of een poging om de dingen die ons overkomen in bedwang te willen houden, omdat er gelooft wordt “dat alles maakbaar is”, of omdat je als mens tijdelijk op deze aardbol “een les te leren” hebt, wordt hiermee aan voorbijgegaan. Dat je van iets kunt leren omdat iets zus of zo ging, dingen uit het verleden probeert te snappen omdat een familietrek werd doorgegeven, of omdat… Ja, de reden. Maar niet ALLES.
Graag wil ik je uit deze droom helpen.
Om enkele voorbeelden te noemen, want er zijn er teveel om hier te noemen:
wat zou “de reden” zijn als je al als jong kind opgroeit bij mensen met een persoonlijkheidsproblematiek/narcisme? Wat moet dat kind dan leren van zoveel mishandelingen, vernederingen of misbruik*?
Of Iemand die in een land woont waar je niet zomaar weg kunt omdat er steeds ongeregeldheden plaatsvinden buiten eigen wil om*?
Wat leert iemand die gezond eet of goed voor zichzelf zorgt (ook daar wordt steeds op gehamerd terwijl er ook erfelijkheid in het spel kan zijn), die steeds terugkerende kanker krijgt*?
Zeg je tegen deze patiënt: ALLES heeft zijn reden? Hoe jong of oud deze ook is?
Zijn zulke harde “lessen” nou echt nodig om iemand “op zijn plaats te zetten?”. Letterlijk gezien: leren deden of doen we op school. Je leert door te doen zegt men. Je leert door zelf te ervaren, door vragen te stellen of door te kijken om je heen of in je binnenwereld voor antwoorden. Maar met wàt precies of hoe dat is voor ieder weer anders ook al lijken sommige situaties op elkaar.
Begrijp me niet verkeerd: ik noem hier een paar heftige voorbeelden uit mensenlevens. Waarbij ik twijfel of alles wel een “reden heeft, zodat je je lesje leert”.
De gepeste krijgt alle verantwoordelijkheid of schuld toegeschoven omdat “hij maar wat sterker of weerbaarder had moeten zijn”, terwijl de pester vrijuit gaat en geen les leert zodat hij de volgende keer weer de pester is. Hiermee draai je dingen om.
Want hoe kon de gepeste leren weerbaar te zijn vanuit een onveilige of instabiele opvoeding? Dingen blijven zich herhalen totdat de gepeste de andere weg kiest of van school gaat waardoor hij in een betere omgeving met fijnere mensen die hem nemen zoals hij is terecht komt en zichzelf op een positieve manier kan ontwikkelen.
Ja, er is een reden
Ter voorbeeld, als je niet verder kunt rijden omdat je band lek is, ondanks de jaarlijkse controle, vanwege de pech dat er een kwalitatief slechte band onderzit (omdat betere banden schaars zijn op dat moment) of omdat de monteur ziek was en de vervanger niet zo ervaren was. Dàt was de reden.
Maar dat hoeft niet altijd of enkel te betekenen dat je “een lesje te leren” hebt. Je kan dingen wel bekijken vanaf twee kanten, de negatieve of de positieve kant, maar dat is iets anders dan dat je je les leert van toevallige gebeurtenissen. Er zijn personen die zeggen dat toeval niet bestaat. Dat mag ook. Toch? Want je hoeft niet overal mee eens te zijn om tot begrip te komen.
(Niet) alles is maakbaar?
Er is ook nog zoiets als “pure pech” hebben in je leven omdat het nu eenmaal zo gaat soms, omdat we helaas niet alles in de hand kunnen hebben. En deze gedachte maakt dat we “redenen” gaan zoeken of de “schuldige” aan willen wijzen voor alles wat ons overkomt.
Nou mag het wel weer beter gaan, nu zou het leuk zijn als iedereen die er nog is gezond bleef, in een liefdevolle omgeving, financieel onafhankelijk, met leuke dagen of momenten vol bezigheden waar je je als kind al fijn mee vermaakte, omdat je dat talent meekreeg bij je geboorte. En leerde dàt talent een beetje of veel verder te ontwikkelen, zodat je misschien ook nog een ander een plezier mee kan doen die daar op zijn manier weer van kan leren. Leuke reden, leuke les.
Deze blogpost schreef ik naar aanleiding van een familielid, waarbij voor derde keer borstkanker is vastgesteld*. En ter nagedachtenis van andere familieleden en voor mensen in heftige situaties.*